Aan de mama die het niet meer ziet zitten

shutterstock_527324182

Jarenlang begeleid ik moeders die tijdens maar vooral na de zwangerschap in een dal terechtkomen. Dat dal kan een zachte glooiing zijn maar kan ook lijken op een diepe krater waardoor een moeder afgesneden is van ieder menselijk contact. Niemand die haar begrijpt. Niemand die voelt wat ze voelt. Niemand die de duisternis in haar hoofd kan zien. Niemand die haar vermoeidheid voelt. De machteloosheid. De angsten. De onzekerheden. Niemand die haar nog kan aanraken of raken. Niemand die haar nog kan bereiken. Maar ze zit niet alleen in dat donkere dal. Haar baby is er ook. En die wil maar niet weggaan. Hoe hard ze ook probeert, de baby blijft. Natuurlijk ziet ze haar kind graag maar het zorgen voor een baby in dat donkere dal is als een naald zoeken in een hooiberg als het donker is. Ze voelt zich ontwapend en incapabel. Incapabel in iets wat verwacht wordt vanzelf te gaan namelijk moeder zijn van haar eigen kind. De wanhoop kan dan plots toeslaan. Want wat moet een vrouw als ze afgesneden is van iedereen maar vooral van zichzelf en toch moet zorgen voor een baby, dag in dag uit, zeven dagen op zeven. Dat zorgen voor wordt immers van haar verwacht want zij is de moeder van het kind. Het isolement waarin een moeder dàn terechtkomt kan verschrikkelijk wurgend zijn.

De wanhoop voorbij
Met pijn in het hart lees ik over de wanhoopsdaad van de moeder uit Varsenare. Mijn hart breekt, om eerlijk te zijn, in duizend stukken. Hoe wanhopig moet een vrouw zijn om haar eigen kinderen om het leven te brengen? Hoe donker moet de wereld geworden zijn? Hoe uitzichtloos moet het geweest zijn voor deze vrouw? Ik probeer mij de eenzaamheid voor te stellen en de paniek. Niemand had dit zien aankomen. Ik geloof ook niet dat een postpartum depressie of een depressie in het algemeen, altijd zo zichtbaar is voor de buitenwereld. Een depressie is een stilletjes doodgaan van binnen. Heel langzaam gaat het licht uit. Overal. Er ontstaat een soort van gewenning door de omgeving. Iemand wordt niet op 1, 2, 3 depressief. Dat gaat beetje bij beetje. En opeens is iemand er dan niet meer. De leegte is moordend. De berg is intussen zo enorm hoog geworden dat men vaak niet meer weet waar eerst te beginnen waardoor de berg alsmaar hoger wordt. Maar men gaat verder. Met moet verder. De uitputting slaat toe en de wanhoop is al lang gepasseerd.

Moederen met vallen en opstaan
We gaan er teveel vanuit dat moeders het allemaal maar redden. Drie kinderen op 5 jaar tijd. Dat is niet niks. Daar mogen we heus wel wat bezorgd over zijn en hulptroepen voor inschakelen. We geloven veel te veel dat vrouwen het sterke geslacht zijn en het allemaal vanzelf gaat. De tribe van vroeger is niet meer. Jonge moeders komen terecht in een woestijn van eenzaamheid en isolement. Dit is zeker niet voor alle moeders zo maar wel voor heel veel moeders. Moeders voelen zich vaak alleen, verdrietig, onzeker, vertwijfeld, angstig en verloren als ze pas een kindje gekregen hebben. Overdag kan de wereld dan heel klein worden want alle mensen zijn aan het werk. ’s Nachts is de duisternis ondraaglijk. We gaan er nog teveel vanuit dat moeder worden iets is dat moeders zomaar in de schoot geworden krijgen als ware het een cadeautje. Voor veel moeders is leren moederen iets van vallen en opstaan. En dan is het goed dat er mensen klaar staan om te helpen, om te koesteren, om te ondersteunen, om aan te moedigen en om vertrouwen te geven. Het kantelpunt van een dip naar een depressie is niet zo groot en kan snel omslaan. Daarin hebben we als omgeving maar ook als zorgverleners een belangrijke taak om alert te blijven. Laat ons er in elk geval nooit maar dan ook nooit vanuit gaan dat moeder worden voor een vrouw een evidentie is. Als we daarvan uitgaan, zullen er veel drama’s vermeden worden.

De postpartum buddy
Ik kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het is dat elke zwangere vrouw, of ze nu zwanger is van haar eerste kind of van haar vijfde, een maatje heeft waarmee ze kan sparren. Iemand waarmee ze zonder na te denken kan delen wat ze voelt en wat ze denkt. Deze band moet tijdens de zwangerschap al opgebouwd worden. Natuurlijk zijn er therapeuten en psychologen maar de solidariteit onder vrouwen mag ook best wat gestimuleerd worden. Niets is zo helpend als aan een andere vrouw vertellen dat het helemaal niet meer gaat. ECHT niet meer gaat. Niets is er zo helpend dat er dan iemand samen met jou gaat zoeken naar een oplossing. Of dat er iemand gewoon je eens vastpakt of over je rug wrijft. Of dat er iemand de baby overneemt en zegt dat je een bad moet gaan nemen. Of dat er iemand écht bekommerd is en er echt echt voor je is. Of dat er iemand elke dag even langskomt en aan je denkt. Zulke contacten zijn geld waard en kunnen ook levens redden.

Zoek hulp
Lieve mama die het allemaal niet meer ziet zitten: zoek hulp. Je bent niet zwak. Je bent geen slechte mama. Je bent niet gek. Je bent niet ziek. Je bent niet gestoord. Je bent geen psychiatrische patiënt die moet geïsoleerd worden. Je moet niet gescheiden worden van je baby. Je bent als mens echt in wezen goed maar je kan die hand in de rug heel goed gebruiken. De hulp gaat niet uit de lucht komen vallen en verwacht ook niet dat het opeens beter zal gaan. Zoek hulp. Schrijf een mail aan een goede vriendin en trek aan de noodrem. Trek je partner aan de mouw en heb een moedig eerlijk en open gesprek. Stap naar de huisarts en probeer uit de doeken te doen wat er aan de hand is. Schrijf wat mij betreft alleen maar “HELP” op een post-it en hang deze op de badkamerspiegel. Je kindje heeft je nodig en jij hebt je kindje nodig. En NIEMAND kan zo goed zorgen voor jouw kind als jij. Want jij bent echt waar de béste mama die jouw kindje kan hebben.

Heb je hulp nodig? Kijk dan op www.postpartum.eu of op www.lievevanweddingen.be

Lieve Van Weddingen is gespecialiseerd in het begeleiden van moeders tijdens en na de bevalling. Ze richtte Postpartum Steun België op en geeft over heel Vlaanderen lezingen over het thema.