Wanneer je het allerliefste laat sterven

shutterstock_306671300November. Bij traditie de maand om stil te staan en te vertragen. De bladeren vallen. Een enkeling strijdt nog om als laatste te blijven hangen tot ook hij of zij vermoeid naar beneden valt. November is bij uitstek ook mijn maand om stil te worden. Op 5 november 2012 liet ik het allerliefste los dat mij lief was.

18

Je weet hoe dat gaat. Mijn Lief en ik, wij wouden een kind. Een dessertkind. Een liefdeskind. Een kind-van-ons-twee. Want kinderen hadden we al: twee van hem en twee van mij. Maar nog eentje samen. Graag ja. Dat zwanger worden liep al niet van een leien dakje maar toen ik dan eindelijk 12 weken zwanger was en voor de nekplooimeting op de tafel van de gyn lag, klonken daar de woorden: verdikt, abnormaal, bloedafname. Een klop op mijn hoofd was het. Bloedafname volgde, uitgebreide echo bij professor Held De Catte en dan de woorden: nietsaantedoen, nietlevensvatbaar, nietzienaankomen. Een volgende klop. Het verdriet dat zich toen toonde was…onuitdrukbaar. Als een dier dat huilt om haar verloren jong. Diep, rauw, verloren. Trisomie 18 werd het. Syndroom van Edwards. Afwijkingen. Klop. Klop. Klop.

Beslissen over dood of leven

Zet u neer. Ga zitten. Dit zijn de feiten. En nu? Statistieken werden bovengehaald. “Ja maar hoeveel kans is er dan precies dat hij de zwangerschap overleeft?” of “Wat zijn de kansen dat ik er iets aan over hou?” of “Wat gebeurt er dan als hij levend ter wereld komt?” of “Kan het écht niet zijn dat u zich vergist?” Cijfers, tabellen, definities, statistieken. Wat moet een mens? Wat doet een moeder? Een vader? Twijfelen, niet weten, onzekeren, verdrieten. Alles bij elkaar. En met de moed der wanhoop beslissen dat er een einde wordt gemaakt aan de zwangerschap. Klopperdeklop. Het oneindige verdriet dat zich toen toonde, is met geen woorden te beschrijven. Denk aan een mix van overreden worden door een camion terwijl er duizend messen in je hart worden gestoken. Pijn, pijn, pijn. Overal. Alsof mijn hart er werd uitgerukt. Verschillende keren. Elke dag opnieuw. Dagen, weken aan één stuk. Wakker worden met tranen en denken dat je een hele nacht hebt doorgehuild. Dat zal zeker met momenten ook zo zijn geweest…

Rouw is rauw

Hoe moet dat dan verder? Ja, ik moest bevallen van een dood klein maar perfect af kindje. Ja, dat kindje moest dan ook nog eens naar een crematorium. Ja, duizend keren moest ik uitleggen wat er nu juist aan de hand was. “Oh nog maar  veertien weken.” “Oh, hij was nog klein.” “Oh, maar je hebt al kinderen.” “Oh, dat zal fysiek wel meevallen zeker?” “Oh, het komt allemaal in orde.” Na vier jaar voel ik nog altijd de pijn in mijn hart als ik denk aan die periode. Die was donker, zwart en leeg. Net omdat hij “nog zo klein was” is er weinig begrip. “Omdat de wereld het bekijkt als een klein verdriet, maakt het voor jullie juist dubbel zo zwaar.” zei mijn zus. Daarin had ze helemaal gelijk. Hoe klein of hoe groot het kind ook is dat je verliest, het maakt niet uit. Vanaf dat je je moeder of vader voelt van wie er groeit in je buik, verlies je een droom, een leven, het geluk dat je in gedachten had. Ik stop gedachten die mij brengen bij ouders die hun kind verliezen als het vier weken, vier maanden, vier jaar is. Ik voel mij nietig en klein als ik daaraan denk. En een onnozel wicht dat ik mij aanstel over een kind dat maar veertien weken in mijn buik heeft gezeten. Maar dat onze zoon voor de wet niet bestaat, is een spijtige zaak. Want voor ons is hij dat echt wel. Ik begrijp nog steeds niet dat er onderscheid wordt gemaakt tussen kleine baby’s en grote baby’s en foetussen en embryo’s. Wie daar nood aan heeft, moet zijn kind een naam kunnen geven. 

Elk verdriet heeft recht om er te zijn. Kiezen voor dit verlies is voor sommige mensen helemààl onbegrijpelijk. Sterker nog: als je er zelf voor kiest, what’s the problem? Het is voor iedereen anders. De reden om het wel te doen, de reden om het niet te doen. Alles mag er zijn. Wij konden het onze zoon niet aandoen. We wilden het ook niet. We droegen liever zelf de pijn dan hem door de hel te zien gaan. Anderen willen het proces juist wel dragen. Het maakt niet uit. Je doet het uit liefde. The greater act of love. Maar dat ik nooit het licht heb gezien in zijn ogen, dat doet nog altijd pijn.

En nu

Leerde ik ermee leven? Ja, in zeker zin wel. Met vallen en opstaan. De pijn en het verdriet van toen zit ergens in een schuifje en ik kan het zomaar vastnemen. Wanneer ik maar wil. Maar het verdriet zit niet meer aan de oppervlakte, gelukkig. Elke dag opnieuw leer ik leven met wat ik gedaan heb en dat ik zijn leven heb weggenomen. Ik vraag mij nog erg vaak af hoe het met hem zou zijn of hoe groot hij nu zou zijn geweest. Kleine jongetjes van 3,5 jaar brengen altijd een glimlach op mijn gezicht. Ik leer leven met een zoon die nooit groot zal worden, die niet naar de kleuterklas ging en nooit kattenkwaad zal uitsteken met zijn broers. De tijd heelt niet. De tijd vervaagt. Er komt een mist op het verlies en het verdriet. De rauwheid verdwijnt. De scherpe randjes worden wat afgerond. De zon ging bij ons ook weer schijnen. De komst van de jongste dochter was letterlijk een geschenk uit de hemel. Zijn geschenk. Maar vergeten zal ik het nooit. Vergeten zal ik hém nooit. Hij heeft mij geleerd hoe intens graag ik mijn kinderen zie. Hij heeft mij geleerd dat sommige tranen onbedwingbaar zijn. Hij heeft mij geleerd dat een mens erg veel kan dragen. De donkerte, de duisternis, het heeft mij bij een diepte gebracht die ik kan gebruiken in mijn werk. Als er iemand voor mij zit en het licht aan het einde van de tunnel niet meer ziet, zal ik nooit zeggen dat ik het begrijp. Maar ik voel het wél. Ook dit kind heeft van mij een andere vrouw gemaakt.

En nu ga ik even mijmeren als het u niet stoort. Op deze vijfde november. Over een kind dat wettelijk niet bestaat maar in mijn hart er altijd is.

De dag dat ik begon met yoga

Yoga stond al lang op mijn lijstje van dingen die ik in dit leven nog te doen had. Een diep gevoel van binnen, een innerlijk weten. Maar toch kwam het er maar niet van. De jongste dochter kwam erbij: ook niet het moment. Zelfs toen een vriendin haar lessen startte niet ver van ons huis kwam ik niet in beweging. Nochtans intrigeert het mij mateloos. Ik slorp als een spons de informatie rond Kundalini yoga op, het intrigeert mij. Maar tegelijkertijd was ik er ook wat bang voor, misschien nog altijd een beetje. Het heeft iets mysterieus. Maar allee, de zomer zat er bijna op, geen excuses meer en ik schreef mij in. Bij die zelfde vriendin, omdat ik haar vertrouw en al lang ken. Het gaf ook de extra veiligheid die ik nodig had om de sprong te maken.

Yoga in mijn brein

Vrij onmiddellijk na mijn inschrijving gingen mijn oude patronen aan het werk. Dat was láng geleden! Zo lang geleden dat ik mij de laatste keer niet meer herinner. Ik stap meestal fearless in nieuwe ervaringen. Maar nu begon mijn monkey mind direct te kwebbelen. “Zou je dat nu wel doen? Kan je dat wel? Wat gaat er allemaal boven komen? Is dat nu wel nodig? Je doet het nu al zo lang zonder yoga en dat gaat prima!?” Maar mijn nieuwsgierigheid won, ik behield de inschrijving en toen was het opeens zover. Ik douchte koud, trok mijn kleren aan en sprong in de auto. 45 minuten rijden! Ja, ge moet er iets voor over hebben, zou mijn vader zaliger gezegd hebben. Mijn gedachten raasden tijdens de rit weer op volle toeren. “Hoe gaat dat gaan? Wil ik dit wel? Kan ik nog terug? Dat gaat toch niet té zijn he? Ga ik kunnen volgen? Seffens barst ik daar in tranen uit? So what dan? Wat voor een effect gaat die yoga hebben? En oe, aah, wat gaat het effect zijn op mijn relatie? En op mezelf? Heb ik de juiste kleren aan? Ga ik mee kunnen? Hoe gaat dat gaan? Wat gaat het brengen? Wat als ik de controle verlies? Ga ik mij kunnen overgeven? Wie gaat er zijn?” 45 minuten lang. Ja, ik was heel ontspannen toen ik aankwam. ;) Maar ik voelde ook: ik wil dit nu echt doen. Het is tijd. Mijn gedachten zijn ook “maar” mijn gedachten. Ik wil het weten. Ik wil het voelen. Ik wil het ondergaan. Ik wil het aangaan. It is time.

De les zelf

We waren met een veertien tal vrouwen. Ik was gezegend want ik kende niet alleen de teacher maar toevallig ook nog twee vriendinnen. Ik voelde mij als een kind dat voor het eerst naar school ging. Zenuwachtig, nieuwsgierig, open en één en al oor. Ik zette mij neer. Dit was het dus waar ik al jaren zin in had maar toch nooit aan was begonnen.Moeilijk uit te leggen wat het dan juist is. Yoga natuurlijk. Een opwarming gevolgd door korte sets van yoga-oefeningen (die noemen ze Kriya’s), afgewisseld met korte pauzes rust om bij mezelf te blijven.

“Neem een momentje.”

Ik heb veel geademd. Ja, ademen leer je daar wel mocht je het nog niet kunnen.

“Adem ook de lucht uit achter je navel. We hebben veel oude lucht in onze longen.”

Ik leerde ook dat mijn coördinatie van armen, ademhaling en mijn gehoor niet meer zijn wat ze waren. Dat vond ik erg grappig om te ervaren.Soms kon ik niet volgen met een set, was ik echt aan het klungelen. Ademde ik in wanneer ik moest uitademen en andersom en mijn armen gingen ook alle kanten op. Al doende leert men zeker? Natuurlijk wou ik mijn best doen maar ik voelde ook mildheid als ik even moest pauzeren. Dat mocht ook, dat kon ook. Alles kan eigenlijk. Laagdrempelig, voor iedereen geschikt. Na de sets heb je een moment van relaxatie.

“Where the magic happens.”

En daarna nog een langere of korte meditatie.

Ik werd me doorheen de les bewust gemaakt van mijn lichaam en wat de oefeningen met mij deden. Het effect is voor iedereen anders. Ik voelde mij na 5 minuten al gloeien over heel mijn lijf, alsof ik van binnenuit in brand stond. Ik gloeide. Halverwege de les werden dat tintelingen, all over me. Heel bijzonder en nieuw als ervaring. Tijdens de relaxatie kregen die tintelingen nog een diepere dimensie, het werkte duidelijk transformerend. Maar wat en hoe, dat weet ik niet he. Is dat onbenoembare lastig? Misschien…maar ik kon er ook wel in meegaan. Er kwamen veel emoties voorbij fietsen, vooral verdriet. Verdriet dat ik niet kon benoemen maar ook dàt hoeft niet. Afgezien van een paar bengelende tranen bleef het deze keer daarbij. Ik voelde mijn lijf, geest en ziel werken en zwoegen. Ik leerde bij. Ik snuffelde en proefde. Mijn monkey mind had ik gelukkig in mijn auto gelaten. Ik heb er bovenal van genoten. Ik vond het een voedend bad voor mijn geest, lichaam en ziel. Het gaf mij rust en kracht tegelijk. Ik heb al veel opleidingen of workshops gedaan maar dit is iets anders, iets nieuws. Het werkt in op een niveau dat niet te benoemen valt. Transcendent is denk ik nog het meest accurate. Maar kijk, mijn brein wil er weeral woorden aan geven, nergens voor nodig.

Op het einde voelde ik mij warm en één geheel. Ik ontplofte een beetje eigenlijk, in positieve zin. Rust in mijn hoofd. Aangenaam. Aanvaard. Het hele “ga ik dit wel kunnen” verdween als sneeuw voor de zon. Want daar gaat het helemaal niet over. Ik hing aan de lippen van mijn teacher, mijn baken op deze reis. Ik voelde mij ook uitgedaagd. Getriggerd. Honger naar meer. Er werd ook wat shit opgeruimd. Ik voelde me deel van een groep. Blij met wie ik was. Achteraf kregen we een tasje thee en konden we wat bijpraten.

Nog blijer, lichter en vrijer ging ik naar buiten en reed ik naar huis.
Monkey brain bleef stil.

Ook nieuwsgierig? www.blissyoga.be

Sisters in motherhood

sisters“Wat gaan de mensen denken?”
“Ik voel mij altijd onzeker als ik advies krijg.”
“Ik zag onlangs iets gebeuren maar ik durfde echt mijn mond niet open te trekken.”

Moeder worden en zijn is tegenwoordig je een beetje bewegen in een mijnenveld tussen de krokodillen. Ga je teveel naar rechts gaat er een bom af, ga je teveel naar links word je opgegeten door een krokodil. Heb je wel een eigen mening, gaat er een bom af. Heb je geen eigen mening, word je opgefret. We zitten allemaal te blaten over “it takes a village to raise a child” maar als iemand ons durft te adviseren, komt de stoom ons uit de oren. Als iemand ons durft met de vinger te wijzen, schieten we in de “ik ben wél een goede moeder”-mantra. Er worden termen gelanceerd als moedermaffia, betweters, trutjes en bemoeizieke mamagroepen. We worden kwaad en verdrietig van al die tips en adviezen. We voelen ons in ons moederlijk gat gebeten.

“Wie denkt ze wel dat ze is?”
“Ik word daar zo onzeker van!”

Wat is dat toch dat zoveel vrouwen wegkruipen onder de zetel als er een advies op hun pad komt dat anders is dan hoe ze het zelf aanpakken? Wat is dat toch dat zoveel vrouwen zich geen eigen beeld meer durven vormen over hoe ZIJ het moederschap écht willen invullen? Niet hoe de vriendin het wilt of de partner of de schoonmoeder of de internetfora of K&G maar gewoon zoals zij het wilt! Waar zijn al die geëmancipeerde vrouwen die opeens met hun mond vol tanden staan als het erop aankomt? Wat is dat toch dat we per se iedereen de mond willen snoeren want er zou zich wel eens iemand geaffronteerd kunnen voelen? Hoe komt het dat we ons moederinstinct niet meer durven volgen en daardoor keuzes maken die niet genoeg fundament hebben waardoor je gaat wankelen? You are a great mom!

Verdwaald
We zijn allemaal een beetje de weg kwijt, denk ik. Overspoeld door berichtgeving, folders, fora, blogs… durven we niet meer te kiezen, ons moederinstinct te vertrouwen en ergens voor te gaan staan. We weten niet meer wat we zélf willen. We voelen niet meer wat écht belangrijk is. We trekken onszelf onmiddellijk in twijfel als er iemand met een ander idee op de proppen komt. We schieten in kramp:”Shitterdeshit. Ben ik nu een slechte moeder?” We willen correcte informatie verspreiden (nee, borstvoeding heeft écht niks te maken met dom geluk en een kind zindelijk krijgen, hangt van véél factoren af) maar we doen het niet of te weinig of we worden onverbiddelijk teruggefloten. Laat ons eerlijk zijn: het doet écht wel ter zake hoe je de dingen aanpakt. Hoe je zwanger bent, hoe je bevalt, hoe je omgaat met je baby, peuter, kleuter. Uiteraard maakt het een verschil in beleving of je een epidurale neemt of niet. Die dingen mogen gezegd worden. Maar zegt er iemand dat je een slechte moeder bent als je het zus of zo doet? You are a good mother. Jij bent simpelweg de béste moeder die jouw kind had kunnen krijgen. Je kind vindt jou fantastisch. Jij bent zijn of haar held. Niet twijfelen. Daarnaast is het gewoon belangrijk dat de juiste adviezen blijven gezegd worden omdat simpelweg niet iedereen alles weet en kan weten. Ik ben nu 15 jaar moeder en ik leer nog elke dag bij. Voor veel vrouwen is het moederschap elke dag opnieuw een oefening in vertrouwen op het gevoel. Het is waanzin om je mond te houden alleen maar voor de lieve vrede. De tijd dat Belgen onderdrukt werden (zie * als je nooit goed was in geschiedenis) of zich moesten verstoppen is al lang voorbij, lady. Wanneer adviseren gebeurt op een rustige respectvolle manier zonder oordeel dan is dat toch helemaal okee?

Reflectie
Uiteraard confronteert een mening jou met jezelf. Dat is normaal en menselijk. Daar dienen meningen voor: ze laten je nadenken. We vragen aan Pascale Naessens toch ook niet om te zwijgen over haar gelukkig eten omdat dat ons confronteert met onze pot choco elke morgen? Willen we niet allemaal dat onze kinderen leren om op te komen voor wat ze denken? Zodat ze later die narcistische baas kunnen managen, de gynaecoloog kunnen challengen, van zich af kunnen bijten als het nodig is? Of moeten het allemaal dutskes worden op Bumba pantoffels die rond de hete brij draaien uit angst voor de confrontatie? Wanneer de onzekerheid toeslaat of je gaat twijfelen, wens ik je de moed toe om naar jezelf te kijken en te ontdekken wat het over jezelf zegt. Sta je wel helemaal zélf achter je aanpak of mening? Of volgde je een beetje schaapachtig je partner, gynaecoloog of je eigen moeder? Maakte je een beslissing maar ging je misschien in tegen je gevoel? Of misschien heb je wel ronduit spijt over hoe je iets hebt aangepakt? Laat ons eerlijk zijn: dat hebben we allemaal wel eens, toch? Onzekerheid zegt helemaal niks over de boodschap maar alleen over jezelf. Wanneer je je onzeker voelt als je advies krijgt of er wordt iets geponeerd in de media, is het jouw verantwoordelijkheid om daar adequaat mij om te gaan en eens na te denken over hoe je bezig bent. Je bedankt de persoon en je doet er iets mee of je bedankt de persoon en je doet er niks mee. Een advies is ook “maar” een advies, niet meer, niet minder. Het is nergens voor nodig om je onzeker te voelen als je tevreden bent. Laat je niet van de wijs brengen. Denk wat mij betreft “fuck you” en ga gewoon verder. Relax. You are a good mom.

Men zegge het voort
En wat als jij één van die moeders bent die met de jaren zoveel kennis heeft opgedaan dat je er een boek of -nog erger volgens sommigen- een blog mee kan vullen? Wees niet bang. Deel wat je wil delen. Straal. Doe aan mond aan mond reclame. Spread the word. Help andere moeders vooruit. It really takes a village to raise a child. Maar wees zeker dat wat je zegt ook klopt.  Controleer je bronnen. Dat is dan weer jouw verantwoordelijkheid.

En soms is het belangrijk om je mond te kunnen houden. Omdat de overkant op dat moment er niet klaar voor is, omdat de mama in kwestie emotioneel aan de grond zit, omdat de worsteling bij de andere mama op dat moment te groot is, omdat er geen draagvlak is of gewoon omdat het er op dat moment niet zo toe doet. Omdat je voelt dat het meer over jouw ego gaat dan over de juiste informatie geven en anderen helpen. Of omdat je voelt dat je wilt uithalen vanuit kwaadheid. Op dat moment rest er jou niets anders dan te zeggen:”Gaat het allemaal nog wel? Loop jezelf maar niet voorbij. Ik ben er wanneer je mij nodig hebt.”

* Belgen zijn historisch gezien lange tijd onderdrukt door grootmachten. Dat zorgt ervoor dat we de neiging hebben om ons klein en onzichtbaar te maken.

Als je kindje voor het eerst naar school gaat…

Maandag starten weer een hele groep kindjes in de peuterklas of in het eerste kleuterklasje.  Een grote stap! Ik herinner het mij als de dag van gisteren dat mijn oudste dochter (intussen 17 jaar) die stap maakte. Spannend vond ik dat. En een paar jaar geleden startte de jongste dochter in de kleuterklas. Met stip op één het moment om zwijmelend en met melancholie terug te kijken naar wat er is geweest.
How did we get here?

Lieve mama, die zich klaarmaakt voor die allereerste schooldag. Ik wil dat je even stopt met kleren markeren, perfecte lunchboxen op te zoeken op Pinterest en de eerste schooloutfit bij elkaar te zoeken want deze is voor jou.

How did we get here?

We hebben gewacht en ons zorgen gemaakt, gekeken hoe onze kleine garnaal groeide in onze buik van citroen naar watermeloen. We hebben gerouwd en losgelaten voor de baby’s die groeiden in onze buik maar het niet haalden. We gingen in arbeid en aanriepen alle goden tot we onze roze baby baarden. We dronken fruitsap in het kraambed, pakten cadeautjes uit en dachten misschien: waaraan zijn we begonnen?

We wiegden ongelooflijk kleine pasgeboren baby’s, hielden hen in onze armen en stelden hen gerust. We maakten flesjes klaar en gaven de borst. We waren in de weer met grammen, kilo’s en centimeters. We gaven hen eten, om de twee uur of vaker, legden aan, we kochten nog meer flesjes, we gaven eten en we vergaten onszelf eten te geven. We voedden onze baby’s met liefde.

We wiegden, dansten, zongen en troostten. We werden wakker om de twee uur of om de twintig minuten. We waren eigenlijk meer wakker dan in slaap. We maakten ons zorgen, hadden twijfels, zochten raad, genoten van elke seconde of misschien alleen toen ze in bed lagen.

We sneden fruit in perfecte stukjes, kookten spaghetti voor de honderdste keer. We haalden rijst uit hun haar, schraapten yoghurt uit de zetel, we zorgden ervoor dat de komkommer het vlees niet raakte en de gele beker altijd afgewassen was.

We leerden alles over Dora, Paw Patrol en die onnozele You Tube filmpjes waarin volwassenen snijfruit snijden. We bouwden 24 torens, maakten 45 puzzels, gaven 78 keer de pop eten en stapten 135 keer op een Legoblokje. We verstopten ons oneindig vaak achter hoekjes en muren, onder lakens en in de kast. Soms in het toilet om wat rust te vinden.

We leerden los te laten op de eerste dag opvang en vele andere dagen daarna. We oefenden onze afscheid-stem en onze blij weerzien-lach. We vierden verjaardagen, ontdekten alle speeltuinen in de buurt en zagen hoe ze vriendjes maakten.

We doorstonden dokterbezoeken, spuitjes, koortsaanvallen en ziekenhuisopnames. We waren dodelijk bezorgd. We voelden schrik, oordeel, twijfel en verwarring. We stonden elke dag op en gingen verder: stap voor stap. We vroegen ons af of we goede moeders waren waarop we soms het antwoord schuldig bleven en soms voluit ‘ja’ konden zeggen. De ambivalentie van het moederschap komt mee met het kind.

We hadden ruzie met onze partners over wel of niet straffen , vonden nieuwe vriendinnen, leerden terug tijd te maken voor onszelf, de relatie met onze eigen moeder opnieuw vorm te geven en andere volwassenen ons ukkie graag te zien. Misschien misten onze moeders, of onze vaders en huilden om wat niet meer kon.

We gingen door. We werden alsmaar beter in het moederen. We verrasten onszelf. We raakte gewoon aan het moeder zijn, we vonden rust in onze manier van moeder zijn en meer en meer raakten we overtuigd dat we het toch niet zo slecht deden. Soms. Op goede dagen. Op slechte dagen kropen we huilend in bed en wilden we dat we er nooit aan waren begonnen.

We waren overweldigd. Moe. Uitgeput. We waren het kotsbeu. We waren uitzinnig van vreugde. We vierden de eerste stapjes, de eerste woordjes, dat eerste plasje in het potje en eerste logeerpartijtjes. We vielen in slaap bij hen in bed, bij de 123ste keer ‘Frozen’ en tijdens het voorlezen van de 163ste keer ‘Rupsjenooitgenoeg’.

We zoenden warme lijfjes, zeiden ik hou van jou’s tijdens het knuffelen, staken vuile handjes en voetjes in bad, we kusten pijntjes en blauwe plekken. We hielden hen vast, gaven uitleg, beantwoordden duizend vragen en waaroms. We leerden monsterspray maken en slijm, dat ook ja.

Er gaan nog duizenden afscheidmomenten komen, ons werk zit er totaal nog niet op. Jouw werk zit er nog totaal niet op. Maar maandag is het wel zover. Een grote stap zowel voor jou als voor je baby die opeens een kleutertje is. En in de tijd tussen dat moment dat je dat handje loslaat en je dat schattige lijfje terug tot moes knijpt, wees mild voor jezelf.

In je hart weet je dat je kleintje klaar is maar jij bent dat ook! Je denkt misschien dat die eerste schooldag over je kindje gaat maar het gaat ook over jou!

How did we get here?

Jij.

Jij wiegde en jij zorgde en jij maakte je zorgen en jij ging door en jij telde die tien minuten af tijdens het dutje en jij woog de grammen en jij stipte de tijd aan met gelach, zweet en tranen.

Dus wanneer die kleuterjuf de deur sluit morgen en je dan echt weg stapt met een brok in de keel en tranen in je ogen: wees trots.

Op jezelf.

You did it. We did it.

Dat klaslokaal vol gekke, eigenwijze, mooie, grappige, slimme, geweldige kleuters. Daar zitten wij ook voor iets tussen. Dus wanneer je over de speelplaats stapt, je zorgen makend over alle momenten dat je nog meer gaat moeten loslaten, zoek die andere moeders op die daar ook wat verloren lopen. Ze staan op je te wachten.

Laat zij de eerste zijn die tegen jou zeggen:“Good job! Je hebt dat geweldig gedaan. Je doorzetting, wilskracht, liefde, geduld. Het was er allemaal. Je peuter is klaar voor deze grote stap dankzij jou. Je deed alles wat nodig was.”

You did it!

(Vrij naar de blog van Kim Simon)

 

Over tips, lijstjes en verandering 

Ik hou eigenlijk niet zo van lijstjes. En ik hou al helemaal niet van tips. Cliënten of coachees weten dat ik zelden tips geef tijdens gesprekken, tenzij het gaat om een crisissituatie. Het is ook één van de punten die ik opsom over mijn manier van werken: geen tips, geen advies, geen toverstok. Moeders die mijn boek lazen, weten dat ik erin weinig tips geef. Mijn uitgever heeft mij moeten smeken om er een hoofdstuk aan te breien met wat handvaten want anders zou geen kat het boek willen kopen. 

“Mensen hebben richting nodig, Lieve!” 

“Allemaal goed die inzichten maar wat moeten ze daar dan mee, Lieve?”

Dus kwam er een hoofdstuk met tips.

Maar van nature hou ik er niet van. Waarom zou ik in hemelsnaam weten wat jij nodig hebt? Jij bent toch expert van je eigen leven? We zijn allemaal zo verschillend. Tips en adviezen wekken de indruk dat de oplossing voor het grijpen ligt. “Doe dat, tien keer per dag en je probleem is van de baan!” Was het maar zo eenvoudig.

Lijstjes

Maar wie mijn blogs volgt, heeft gezien dat ik intussen al veel artikels heb geschreven met lijstjes tips over diverse onderwerpen. Dat heeft mij moeite en introspectie gekost om zover te komen. Het is inderdaad zo dat veel mensen op zoek zijn naar antwoorden. En vooral naar antwoorden van deskundigen. “Wij” moeten het toch weten? Want als wij het niet weten, wie dan wel? Het spijt mij écht maar ik weet het niet altijd. Dat is dan de kwetsbaarheid die boven komt drijven. Ik heb ook geen toverstok waarmee ik op drie gesprekken je gelukkig kan maken. Ik ben Harry Potter niet. Ik ben ook bang dat ik almachtig overkom als ik tips geef. Dat wil ik niet. Ik geef tips en richting maar voor hetzelfde geld zit ik er flink naast. Ik doe mijn best om mijn tips daarom zo ruim mogelijk te geven. Een beetje van dit, een beetje van dat. Misschien zit er wel iéts tussen dat voor jou verlichting brengt. Maar het is duidelijk dat artikels met lijstjes en tips mensen veel houvast geven. Ze zijn ook erg fijn om te schrijven. Helaas zit er een keerzijde aan.

Prestatie en inspiratie 

Het risico met lijstjes en tips is dat jij je verplicht gaat voelen om ze uit te voeren. Want stel dat je dat niet doet en je blijft aanmodderen dan is het toch wel je eigen domme schuld zeker? Je veranderingstraject wordt een prestatietraject. In onze huidige maatschappij hebben mensen echter vooral nood aan inspiratie en verbinding en niet aan prestatie. Prestatie knijpt je de keel dicht, ook als het gaat om verandering brengen in je leven. 

Iedereen wil verandering, maar wie verandert er graag? Als je het graag anders wilt, waarom doé je het dan niet? Goede vraag. Angst zeker? Twijfel of het wel de juiste weg is? Vaak ook een gebrek aan het opnemen van verantwoordelijkheid. De ander is de schuldige, niet jij. Of het overkomt je, wat kan je er dan aan doen? Veel mensen worden stilaan wanhopig. Ze lopen langs veel hulpverleners maar niemand kan hen helpen. “Ik krijg maar geen tips of adviezen!” Ze vinden geen vat op zichzelf of op hun leven. De maatschappij  is daarin ook totaal niet helpend. De druk wordt alsmaar groter. Vind maar een oplossing en snel. Je moet al stevig in je schoenen staan om daar tegen weerwerk te bieden.

De allerbelangrijkste reden waarom ik voorzichtig ben met tips is dat tips alleen niet werken. Je gaat er dan vanuit dat er een quick win oplossing is maar die is er niet! Een tip is een pleister. Maar de wonde blijft. En als je niet oplet, gaat ze stinken. Daarom is het belangrijk om naast de tips ook te kijken naar hoe je in hemelsnaam terecht bent gekomen in die dip of die burn-out of de depressie of die relatiecrisis of hoe die angstaanvallen opeens je leven beheersen. Ja, zelfs als je ernstig ziek wordt loont het de moeite om in eigen boezem te kijken. Het is belangrijk om contact te maken met je gevoel en je lichaam om te luisteren naar wat zij zeggen. En het is noodzakelijk om daaraan woorden te kunnen geven zodat je krachtiger wordt en meer weerbaar. Jezelf beter leren kennen quoi. Tips zijn goed voor nu maar maken je niet sterker voor de toekomst. Alleen maar pleisters plakken lost momentaan iets op maar op lange termijn helemaal niets. Waar ben je naar op zoek: verandering in je leven of een quick win oplossing om de pijn niet meer te moeten voelen. Een dunne lijn waarop ook ik constant balanceer in mijn artikels… 

Samen sterk

Veel moeders worstelen met zichzelf na de bevalling. Gemakkelijk 70 procent vertelt dat ze zich niet goed in hun vel voelt en gebukt gaat onder gevoelens als angst, verdriet, twijfel, oververantwoordelijkheid, drang naar perfectie, spijt, teleurstelling en controleverlies. Dit zorgt er ook voor dat ze zich minder verbonden voelen met hun kindje of er niet voor kunnen zorgen: ze zijn in eerste instantie vooral bezig met zichzelf. 

Postpartum Begeleiding

Hoe sneller deze moeders adequate begeleiding krijgen, hoe sneller ze uit hun dal komen. Helaas is de hulp in Vlaanderen ontoereikend. De meeste psychologen zijn te weinig bekend met de specifieke materie waardoor begeleiding te lang aansleept en niet genoeg impact heeft. Ik verwijs soms door maar vaak zetten ze dan toch niet de stap omdat ze bang zijn om geen kwaliteit te krijgen. Moeders zijn altijd op zoek naar iemand die gespecialiseerd is in het thema en die mensen zijn er momenteel gewoon té weinig. Gezien niet alleen de moeder maar ook de baby er alle belang bij heeft dat de situatie snel in evenwicht hersteld wordt, is het belangrijk dat er gepaste hulp wordt aangeboden. 

Help mij!

Vroedvrouwen, thuis of in het ziekenhuis, zijn met stip op 1 de personen die het dichtst bij de pas bevallen moeder staan. Zij kunnen een mama maken of kraken, klachten signaleren en de juiste eerstelijns begeleiding geven. Als vroedvrouw kan je écht het verschil maken. Helaas is er tijdens de opleiding vroedkunde relatief weinig aandacht voor dit thema en al zeker niet voor de begeleiding van de problematiek. Dit moet echt anders. Maar waar kunnen ze terecht voor extra opleiding? Op dit moment komen moeders van heinde en ver bij mij in begeleiding. Dit zorgt vaak voor extra stress omwille van de afstand of het is praktisch ook bijna onmogelijk. In sommige crisissituaties ga ik bij de moeder thuis, soms dagen na elkaar om kort op de bal te spelen. Wanneer een mama op 50 kilometer afstand woont, is dat echter helaas geen haalbare kaart. Omwille van al deze redenen glippen veel moeders door de mazen van het net waardoor ze dieper dan nodig wegzakken. Vaak is er bij depressieve stemmingen geen tijd te verliezen en dit geldt zeker bij pasbevallen vrouwen.

Postpartum Consulent

Ik wil hiervoor graag een oplossing aanbieden in de vorm van een netwerk van “Postpartum Consulenten”. Deze hulpverleners, in de ruime zin van het woord, kunnen bij mij een opleiding volgen waarin ik mijn ervaring, theorie en methodieken deel. Iedereen die beroepshalve vaak in contact komt met prille moeders is welkom. Ik heb lang getwijfeld of deze opleiding nodig was maar ik krijg van verschillende mensen uit het veld het signaal dat ze dringend is en noodzakelijk. Ik geloof heel erg dat deze opleiding nodig is maar bovendien hou ik er ook van mensen met eenzelfde passie samen te brengen en te verbinden. Samen staan we sterk en kunnen we veel moeders helpen, begeleiden en bijstaan. 

Doe je graag mee? Voel je je geïnspireerd? Begint er een vuurtje te branden diep vanbinnen? Voel je je aangesproken?

Klik dan hier om alles te weten te komen over de opleiding die ik heb uitgewerkt. 

De kracht van meditatie

Tien jaar geleden startte ik mijn therapieopleiding. Elk weekend hadden we een andere docent, ik geloof dat we aan blok drie zaten toen deze tot dan onbekende docent het lokaal binnenwandelde. Hij zag er groot uit en wat lief gevaarlijk. Met een rood linnen hemd en hij droeg een lederen boekentasje bij zich. Daaruit haalde hij een kleine klankschaal en zei:”Laat ons starten met een korte meditatie.” Ik dacht:”Waar ben ik nu beland? Één of andere sekte? Moet dat nu echt, dat zweverige? Hier had ik toch niet voor gekozen? Kan ik nog weglopen?” Ik had vaag al wel gehoord van meditatie maar het zelf nooit gedaan. Ik wist ook totaal niet wat de bedoeling was. Maar niemand protesteerde (spijtig) dus ging ik maar in een actieve zithouding op mijn stoel zitten en daar ging ik. Man! Wat een foltering. Na een minuut wist ik al niet meer waar kruipen van de onrust en pijn, overal. Het zweet brak mij letterlijk uit. Ik kreeg het warm. Overal! En jeuk! En mijn hoofd ontplofte. Nergens aan denken, nergens aan denken, dacht ik. Is dat hier bijna gedaan?? Wat is hier eigenlijk het nut van? Bevrijd mij uit mijn lijden!! Gelukkig, daar sloeg de man twee keer weer op zijn schaal. Zucht. Ik vond er echt geen bal aan. Ik was vooral blij dat het voorbij was. Deze beproeving herhaalde zich dat weekend nog een paar keer. En dat deed ze vele keren gedurende die vier jaren opleiding. Maar ergens halverwege het eerste jaar gebeurde er iets.

Oefening

Ik merkte dat ik begon uit te kijken naar de weekends met de docent in kwestie. Hij was de enige die meditatie gebruikte als middel om ons gewaarzijn te trainen en ik voelde dat het mij deugd deed. Ik voelde mij alerter en rustiger tegelijkertijd. Op sommige momenten werd ik er helemaal zen van. Op andere momenten gierden de emoties door mijn lijf. Maar ik bleef zitten. En ik doorstond wat er op mij afkwam. Ik leerde observeren zonder erin meegesleept te worden. Ik voelde hoe deugddoend het kon zijn om in stilte te zitten. Gewoon te zitten. En te focussen op mijn ademhaling om niet meegesleept te worden in de stormen waarin ik mij soms bevond. Ik leerde dat het niet de bedoeling was om mijn hoofd leeg te maken. Dat kon helemaal niet, zei de goeroe. Gedachten komen en gaan, het is training van de geest om er niet door meegesleept te worden, aandachtiger door het leven te gaan en minder reactief te zijn. Aha-Erlebnis!

Way of life

Ik werd er meer bedreven in en gebruikte het in mijn praktijk als therapeut en later ook als coach. Er zijn periodes geweest dat ik er minder mee bezig was maar ik voelde vanbinnen een verlangen. Het verlangen om thuis te komen in die rust, bij mezelf, in de essentie. Je weet pas wat het is als je het zelf doet. Intussen na tien jaar is het een beetje mijn ding geworden. Ik ga niet altijd expliciet elke dag op mijn kussen zitten maar mezelf aanmanen om naar die rustige geest terug te keren is iets wat ik op een dag zeer vaak doe. Gronding, aarding, ademhaling, aandachtig zijn…het zijn allemaal enorm waardevolle en essentiële zaken in mijn leven geworden. Thank god dat ik dit had in tijden van woelig water.

Milde, open aandacht

Afgelopen week had ik mezelf getrakteerd op een tweedaagse retraite met Edel Maex, zo een beetje de mindfulness goeroe van België en Nederland. Voor hem is mindfulness gelijk aan meditatie. Ik wil graag met jullie delen hoe hij het ziet omdat het zo een eenvoudige manier is om mindfulness en dus ook meditatie uit te leggen. Het gaat om de emoties, zowel diegene waar je blij als verdrietig van wordt of boos of angstig, te verwelkomen. Waarom zou ik dát doen?? Ik hoor het je al zeggen. Ja, inderdaad: waarom zou je dat doen? Het liefste lopen we heel hard weg van de ellende of al ons gepieker of onze angsten. Wanneer we uitgedaagd worden door het leven zijn er twee favoriete methodes om daarmee om te gaan: wegduwen. Onder wegduwen valt ook: de schuld op iemand anders steken of het minimaliseren of andere sluwe tactieken. Of we worden erin meegesleept: dát hoef ik wellicht niet uit te leggen. Wanneer we mediteren, kijken we alles diep in de ogen. Zonder oordeel. We aanschouwen. Wat Maex daarbij zegt is:”Goeiedag.” We wensen wat er voorbij komt het beste toe. (Goedenavond eenzaamheid!). Vervolgens gaan we echte interesse tonen voor onze storm:”Hoe gaat het?” (Ja, eenzaamheid. Hoe gaat het nu eigenlijk met jou?). En als laatste verwelkomen we wat er is. (Welkom eenzaamheid). En je doet de deur open. Je kijkt naar wat er is, je voelt wat er komt. Soms is dat rust. Soms is dat onrust. Het is wat het is. Ik hoor nu geregeld in mijn oor “Goeiedag, hoe gaat het, welkom.” Het helpt. Echt!

Omgaan met het leven

In essentie geeft meditatie je een manier om om te gaan met wat er allemaal gebeurt in je leven. Het is een “bejegeniswijze”. Een manier die noodzakelijk is om het leven te leven en met momenten niet te verzuipen. Je kan je problemen ook verzuipen in de wijn, alleen is dat iets minder gezond. Want de onderzoeken zijn legio. Meditatie doet wetenschappelijk bewezen van alles met de hersenen. Allemaal positieve dingen! Je wordt er empathischer van en tegelijkertijd zorgen je hersenen ervoor dat je minder overgeleverd wordt aan je emoties waardoor je dus minder impulsief reageert. Je denkt sneller en wordt creatiever. Angstgevoelens worden minder en meditatie heeft een bewezen effect in de genezing van depressies. In het algemeen is het dus heel gezond voor lichaam en geest. Maar bovenal krijg je een handvat waardoor je het gevoel krijgt krachtiger in het leven te staan en het zelf in handen te nemen. Ik ben fan!

Wil je ook aan de slag? Op deze sites vind je concrete tips, meditaties en literatuur.

Mindfulness en meditatie

Trainen van je geest met aandacht

Overleven bij angst of depressie

Wanneer je lijdt aan een stemmingstoornis zoals depressie of je worstelt met angstaanvallen dan zit je echt in het oog van de storm. Het leven op zich is dan een grote uitdaging. Liefst van alles zou je gewoon in je je zetel of bed willen blijven maar de meesten moeten gaan werken, hebben kinderen of zitten in een relatie. Kortom, je dagen- of wekenlang opsluiten is niet aan de orde. Wat kan je doen om het leven een klein beetje makkelijker te maken?

1) Beweging

In beweging blijven, letterlijk dan, is echt belangrijk. Het maakt niet zoveel uit wat je doet maar elke dag iets doen, houd je gezonder. Een klein blokje omlopen, een paar oefeningen doen thuis, een wandeling met de buggy,… Het is essentieel. Bovendien wordt je geest gestimuleerd om mee te bewegen.

2) Ondersteuning

Of je nu een wekelijkse afspraak hebt met je therapeut of je spreekt af met vriendinnen of je praat een paar dingen door met je partner, je voelt dat je niet alleen bent. Wanneer mensen alleen bezig zijn met hun gedachten en nooit iets delen, lopen ze vast. En vastlopen is eng en beklemmend. Het is erg moeilijk dan om het licht te zien aan het einde van de tunnel. Delen geeft perspectief. Ik verwijs niet voor niks naar de oude spreuk:”Gedeelde smart is halve smart.”

3) Meditatie

Het is een eenvoudige manier om het leven beter aan te kunnen. Het kost niks en het kost ook weinig tijd. Twee keer tien minuten per dag is al veel. Oefening baart kunst en je wordt er rustig door. Je krijgt meer het gevoel dat je jezelf kan beheren in plaats van overgeleverd te zijn aan je emoties. Je wordt er minder door overspoeld.

4) Rust

Bij te weinig slaap ga je nog extra in overdrive. Ga op tijd slapen, doe dutjes, hou een strak slaapritme aan en als je moeder bent, laat je partner dan geregeld de nacht doen. Wanneer je moeilijk slaapt, loont het de moeite om hulp te zoeken zodat je beter kan ontspannen en je slaapkwaliteit verbetert.

Misschien breekt het zweet je al uit bij voorgaande punten. Daarom is puntje vijf het allerbelangrijkste.

5) Zet kleine stapjes

Niemand is gebaat met grote doelen die je niet kan bereiken. Ik zie al te vaak mensen die het onmogelijke willen bereiken. Dat is gedoemd om te mislukken. Je hoeft niet alle vier de punten toe te passen. Eentje is voldoende. En lukt het niet elke dag, dat geeft niet. Volgende dag een nieuwe kans. Elke keer als het je lukt om buiten te komen en die wandeling te maken, geef je jezelf een figuurlijke high five. Kabouterstapjes zijn ook stapjes.

Je leven in handen nemen vraagt veel oefening. Dat wordt echt onderschat. Maar als je kijkt naar de kleine stappen die je zet, dan kom je echt wel waar je wil zijn. Keep the end in mind.

Kwetsbaar

Soms wordt het mij allemaal een beetje teveel. De aanslagen. Al die doden. Al dat verdriet. Moeders zonder kinderen. Vrouwen die heel graag moeder wilden worden. Moeders die met de handen in het haar zitten. Kinderen die sterven. Zwangerschappen die stoppen. Of moeten gestopt worden. Geweld. Kinderen die we moeten loslaten. Gewonde kinderen. Verloren kinderen. Moeders zonder partner. Mannen zonder vrouw. Uitgeputte vrouwen. Vrouwen zonder man. Gebroken gezinnen. Het verlangen om moeder te zijn maar ook moeder zijn op zich maakt een mens, een vrouw, zo verdomd kwetsbaar. Of we nu kinderen hebben of kinderen willen, we kennen dat smeulend vuur diep vanbinnen. Vuur dat liefde uitdrukt en verlangen en graag zien. Oh, wat wil je graag een kind. Oh wat hou ik van mijn kind. De ene heeft wat de andere wil maar ik denk dat het vuur hetzelfde is. Nu weer de aanslag in Nice, vier maanden geleden Zaventem, twee maanden geleden Bagdad. Mijn hart. Als ik dat zie. Dat ontploft gewoon in duizend stukken. Moeder willen zijn en het niet kunnen verwezenlijken. Moeder of vader zijn en voelen dat ons kind ons zomaar kan ontnomen worden, in a split second. Dat maakt mij klein en nederig. Dat is overstijgend. Ik kon alleen maar huilen vanmorgen. Het doet zeer. Ik kijk het verdriet in de ogen, ik loop er niet van weg en dan huil ik. De politieke leiders blijven maar de verkeerde beslissingen maken en ze denken dat ze het allemaal weten maar volgens mij weet niemand hoe dit nu eigenlijk aangepakt moet worden. Ik weet het ook niet maar geweld is zeker niet het antwoord. “Avec beaucoup de force.” Nee meneer Michel. Avec beaucoup d’amour. Wanneer gaat er nu eens iemand iets anders doen dan anders, vraag ik mij af? Wanneer gaat er nu eens iemand kijken, écht kijken naar wat er gaande is? Wordt er eigenlijk ooit iets gevraagd aan die terroristen? Maar écht gevraagd. Gepraat, geluisterd, nagedacht. Wanneer wordt er gekeken naar wat er tussen de lijnen gezegd en vooral niet gezegd wordt? Wanneer? Ik hoop snel. Heel snel. Voordat het te laat is. 

Op vakantie met kinderen (en hoe je dat toch ontspannend kan houden)

Binnenkort is het weer zover. Dan vertrek ik samen met mijn man en onze vijf kinderen op vakantie. Kamperen. Twee volle weken. Sommigen verklaren mij zot. Soms doe ik dat zelf ook. ;) 

Intussen zijn de kinderen al groter (tussen de 15 jaar en 2,5 jaar) maar ooit waren ze klein, kleiner, kleinst. Ik geef toe, het wordt makkelijker als ze ouder worden. Makkelijker omdat ze beter hun plan kunnen trekken. Makkelijker omdat ze zichzelf bezig kunnen houden. Makkelijker omdat ze zelf hun weg zoeken. Complexer omdat ze alsmaar meer inspraak willen (“Nééee, niet naar Bilbao!”) en afleiden werkt écht niet meer bij een puber van 15. Ik heb al goede vakanties gehad en hele goede en echte -excusez le mot- kutvakanties. Maar ik heb wel al veel geleerd over kinderen en vakanties. Vooral met scha en schande, laat mij eerlijk zijn. En net dat wil ik graag met jullie delen. Met een knipoog. 

1) Kies je bestemming wijs

Gelukkige kinderen op vakantie betekent niet automatisch gelukkige ouders maar ongelukkige kinderen betekent 100% zeker ongelukkige ouders. Dus kies een kindvriendelijke bestemming. Denk: een combinatie van een speeltuin met een subtropisch zwembad met een childproof omgeving met de Sensunik met goed weer. Ofzoiets. Zorg sowieso voor een mooie afwisseling tussen kindertoestanden en grote mensen dingen. Twee weken city trippen met alleen maar musea en saaie restaurants is vragen om problemen. En stress! En ruzie! Niet doen dus.

2) Neem uw (schoon)moeder mee

Ik ken het concept zelf niet van grootouders die mee kunnen zorgen voor de kinderen op vakantie maar ik hoor daar veel goeds over. Uitproberen dus!

3) Manage your expectations

Of beter nog: heb GEEN verwachtingen. Dan kan er niks tegenvallen. Maar dat is moeilijk he, want je hebt zelf ook nood aan vakantie. Hou de verwachtingen in elk geval laag. Als ik 5 minuten per dag voor mezelf heb, dan ben ik al heel blij. Maar 4) helpt ook.

4) Zorg voor me-time

Ik ben er intussen achter dat niemand het nodig vindt om elke seconde altijd samen te zijn op vakantie. Revelatie! Dus nu spreek ik geregeld af met mijn man dat ik af en toe eens even alleen erop uit trek. Pas op, again, lage verwachtingen! Eens op en neer stappen naar het plaatselijke cafeetje voor een fris drankje is ook me-time. Als het meezit, ga ik eens alleen wandelen in het dorpje. 

5) Slaap!

Ik weet niet hoe het met jullie kinderen zit maar onze kinderen zijn altijd vroeg wakker. De verleiding is om te blijven plakken ’s avonds en dan te laat gaan slapen maar bij zonsopgang staat de eerste er al en in no time ben ik een wrak. Dus ja, helaas, op tijd het bed in. De tent in ons geval. Zorg ook dat je kwaliteit van slaap voldoende is. Het is niet omdat het vakantie is dat je minder goed moet slapen. Zoek oplossingen totdat je slaap minstens zo goed is als thuis. Je wilt niet oververmoeid terugkomen. Zoals ik. Ooit.

6) Zorg voor us-time

Niks zo erg als aan het einde van de vakantie te komen en te merken dat je eigenlijk niet veel genoten hebt van elkaar. Op vakantie gaan met kinderen vraagt best wat inspanning en je durft elkaar wel te vergeten soms. Een kwartier per dag vind ik echt een minimum. Maar dan echt kwalitatieve aandacht. Dat mag ook seks zijn. En langer mag ook. Gebruik liever niet de vakantie om zware issues uit te praten. Geef elkaar ook de ruimte. Zeker in het begin van de vakantie is het altijd terug wat zoeken naar een ritme. Zit niet direct op elkaars kap omdat het niet loopt zoals je dacht (zie 3) maar geef elkaar tijd om aan te passen aan het vakantieritme. 

7) Denk ook aan jezelf

Eis het op zelfs. Want ook jij hebt recht op vakantie, ontspanning, leuke dingetjes. Veel moeders cijferen zich weg. Teveel weg. Dus kijk waar jij voor jezelf tijd kan maken. ’s Morgens wat gaan joggen, je yoga-oefeningen doen, een boek lezen (spreek een beurtrol af met je partner), een dutje doen (idem),… Doe je graag iets cultureels? Doe dat dan en desnoods alleen.

8) Wees voorbereid

Op het ergste. Lees: twee weken koude en regen. Lees: zieke kinderen. Lees: kinderen met gebroken armen. Lees: een zieke echtgenoot. Lees: zelf ziek. Lees: luizen, teken, vieze beesten, diepe wonden. (allemaal waar gebeurd) Belangrijk dus om goed op voorhand te beginnen pakken. Vroeger, toen ik nog geen kinderen had of maar twee stuks, kon ik pakken op een halfuur en vergat ik zelden iets. Met vijf moet ik mij beter organiseren of er eindigt altijd wel iemand zonder zwembroek, regenjas of skipak op bestemming. (ook allemaal gebeurd). Ook allemaal niet zo erg Maar als je dat elk jaar voor hebt, wordt het een dure affaire. Op het internet vind je goede lijstjes. ;)

9) Denk na over de reis zelf

Op de bestemming geraken is vaak nog de grootste uitdaging. Ga je met de auto (handig maar traag) of het vliegtuig (beperkte bagage maar snel)? Wanneer reis je: overdag of ’s nachts? Voor welk entertainment zorg je (moderne toestanden of old school boeken)? Denk hierbij aan de kinderen maar ook aan jezelf. Wij rijden altijd ’s nachts maar we wisselen af, dat maakt het makkelijk. En veilig. Sommige gezinnen reizen apart: moeder met kleuter gaat met het vliegtuig, de vader met de oudsten met de auto. Think out of the box en maak het je comfortabel. 

10) Dag Drie

Dag Drie is bij ons een begrip. Dag Drie is klassiek bij groepen een moeilijke dag. Of je nu weggaat met de scouts, met de familie of met vrienden, op dag drie rommelt het al eens. Iedereen heeft dan zijn draai wat gevonden, we doen wat minder moeite om ons van onze beste kant te tonen, de eerste adrenaline rush “Woehoew vakantie” is voorbij en de irritaties steken de kop op. Dit speelt zich af tussen de kinderen, tussen de ouders en tussen de ouders en de kinderen. Het is de dag dat wij extra geduldig en tolerant zijn. We monitoren de kinderen een beetje extra zodat er geen doden vallen. En voor je het weet is Dag Drie voorbij. 

11) Maak afspraken

Intussen kennen onze kinderen het al en is het minder expliciet nodig maar er waren jaren dat we op voorhand afspraken op papier zetten tijdens onze beruchte Family Meeting. Het zorgde voor duidelijkheid en we moesten the basics op vakantie niet herhalen. Proactiviteit werkt! Afspraken zorgen echt voor rust. En de kinderen kregen ook inspraak over afspraken naar ons toe, niet zagen bijvoorbeeld. ;) We vroegen aan de kinderen wat voor hen belangrijk was op vakantie. Iedereen mocht zeggen wat nodig was, ook de kleinste. Zo hadden we allemaal iets waartoe we ons konden engageren. Dat schept een band. De kinderen waren er trouwens altijd als de kippen bij om te vertellen dat we ons niet aan de afspraken hielden. Typisch. 

12) Geniet

Een dooddoener. Ik weet het. Maar soms vergat ik het wel eens. Dan was ik zo druk bezig met iedereen het naar zijn zin te maken dat ik vergat te genieten. STOP, zei ik dan. Het is wel vakantie he! En dan ging het weet een beetje beter. Ik ben niet zo een strenge moeder maar op vakantie knijp ik wat vaker een oogje dicht. Luie ouders hebben gelijk en op vakantie helemaal!

Wanneer angst je leven beheerst 

BangZe is bang, zegt ze. Heel erg bang. Ze is constant bang om iets verkeerds te doen. Bang om haar baby te laten vallen of de flesjes verkeerd te maken of dat het gaat overstromen waardoor ze allemaal verdrinken of dat haar dochter ziek wordt. De verantwoordelijkheid over haar kind knijpt haar de keel dicht. Ze maakt zich zorgen over A.L.L.E.S. Alsof er een constante stroom van zorgen en angsten door haar hoofd scrollen. Er is geen stoppen aan. En dat laatste zorgt voor paniek. Slapen gaat moeilijk, ook al is ze doodmoe van het denken en bang en bezorgd zijn. Eten gaat ook niet meer vanzelf. Maar depressief is ze niet. Al gaat ze het wel worden als dit nog lang duurt. Dit verhaal wordt regelmatig verteld. Vorige week nog aan telefoon door een moeder die een paar weken geleden bevallen was.

Angststoornis

Deze mama lijdt aan een angststoornis. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het postpartum is maar dat is niet voor iedereen zo. Postpartum overkomt het zo een 10% van de moeders maar het kan je ook veel later overvallen of als je geen kinderen hebt. Bij moeders is het de constante bezorgdheid over je kind, over de gezondheid ervan, over je waarde als moeder of over de combinatie van je privéleven en het werk maar ook over veel meer. Door het constant nadenken en de zorgen komt er een angst die ook kan resulteren in angst- of paniekaanvallen. Al snel kom je in de angst voor de angst vicieuze cirkel. Fysieke typische kwalen die erbij horen zijn oververmoeidheid, duizeligheid, hoofdpijn, hartkloppingen, misselijkheid, concentratiegebrek en/of slapeloosheid. Hoewel het helemaal niet zo bekend is als de postpartum depressie heeft toch zeker de helft van mijn cliënteel op een manier er last van. Het is bovendien een zwaar onderschat probleem want “Hey, iedereen maakt zich al eens zorgen he!”.  Dat is ook zo. Iedereen kent de beklemming van zorgen en angsten. Maar meestal lukt het wel om deze terug aan de kant te schuiven of voor jezelf te kaderen. Een angststoornis zoals hierboven beschreven is beklemmend en energierovend. Het overstijgt de realiteit en het belemmert je in je functioneren. Je verliest contact met wat er is en met wat je ervaring je heeft geleerd doorheen de jaren. Kinderen worden bijvoorbeeld echt niet ziek omdat ze een zoen krijgen van de buurvrouw. Wanneer angst zo goed als heel de dag je leven beheerst, de paniekaanvallen uit het niets komen en er niet echt een duidelijke trigger is dan spreken we echt van een situatie waaraan je zo snel mogelijk iets wil veranderen. Denk ik.

Hulp

En dan is het ook nodig om hulp te zoeken. Als je wacht op the holy grail dan kan je lang wachten. Dat gaat niet gebeuren. Dat is net het enge: je doet het waarschijnlijk in je broek van de angst maar je moet zelf die hulp inroepen. Je moet zelf het initiatief nemen om te gaan zoeken naar iemand die hier weg mee weet, die niet in een deuk ligt als je vertelt over al je vreemde angsten en bezorgden. Hou je voor dat bij die hulp de verlossing ligt. Niemand hoeft constant met angst te leven. Hou je ook voor dat angst de hechting met je kind in de weg kan staan. Niet prettig om te lezen maar misschien zet het je in beweging. Ook al ben je geen moeder, ook al zijn je kinderen al groot, angst beïnvloedt jou enorm in alles wat je doet. Het heeft impact op je relaties, je sociaal leven, je werk, je leven in het algemeen. Op wat je doet en niet doet. Het is een koord rond je hals die soms gevaarlijk strak wordt aangetrokken. Maar je kan je als een Houdini terug losmaken. Dat geloof ik. Echt.

(to be continued)

Gezond moederen tijdens een dip

shutterstock_417038137De grootste vrees van de mama’s die bij mij in begeleiding komen, is dat ze hun kinderen levenslang beschadigen. Wanneer je als moeder door een dip gaat dan gaat dit niet ongemerkt voorbij aan je omgeving. Vooral kinderen -groot of klein- pikken heel veel op van wat er rond hen gebeurt. Huilbaby’s veranderen in goedlachse bengels wanneer mama zich beter voelt en zich makkelijker kan verbinden. Kinderen hun gedrag verandert wanneer mama terug wat vrolijker door het huis loopt. Bas cijfert zich minder weg sinds mama genezen is. Uiteraard voelen kinderen dat er “iets” aan de hand is en dat je je niet goed in je vel voelt. Hoe klein ze ook zijn, ze zijn veel sensitiever dan wij ooit zullen weten. Of ze nu hiervan schade zullen ondervinden op lange termijn vind ik op zich een erg beklemmende vraag want mocht je het anders kunnen, dan zou je het zeker anders doen. Probeer uit het zelfoordeel te blijven want dat haalt jou toch alleen nog meer naar beneden en wie wordt daar nu beter van? Je doet wat je kan en dat is al heel wat. So, relax, om mee te beginnen. Het is bovendien erg onvoorspelbaar wat voor kinderen nu wel of niet blijft “plakken” als life changing event. Sommige kinderen laten voorvallen gewoon van zich afglijden, andere kinderen pikken elke ruzie mee die papa en mama hebben. Veel hangt dus ook af van de persoonlijkheid van het kind. Uiteraard kan je zelf ook veel doen om je kind te ondersteunen in deze moeilijke periode waar jullie met z’n allen doorgaan. Hierbij een paar richtlijnen om over na te denken.

1) Wees eerlijk..

maar overdrijf niet. Het is voor een kind makkelijker om te horen wat er gaande is dan dat het moet omgaan met een moeder die een happy bunny speelt maar zichtbaar vanbinnen wegkwijnt. Dit zorgt voor dubbele boodschappen wat voor een kind erg verwarrend is. Bovendien ga je je kind ook duidelijk meegeven dat dit niéts te maken heeft met hem of haar. Dit is iets van mama. Mama worstelt. Mama zoekt. Daar heeft dat kleine ukje geen schuld aan. Onthou dat kinderen (ook baby’s) veel meer zien en voelen dan de gemiddelde volwassene. Belangrijk om zo vaak mogelijk een congruent beeld te geven. Maar…

2) Pas op voor overbelasting

Kinderen zijn niet enkel heel sensitief maar ook nog eens heel erg wijs. Ze passen zich zonder verpinken aan aan de situatie. Mama voelt zich niet goed? Dan zal ik wel voor haar zorgen! Mama heeft het druk met zichzelf? Dan maak ik mij onzichtbaar. Mama wordt vrolijk van mij? Dan toon ik geen verdriet meer. Mama is moe en kan geen lawaai verdragen? Dan speel ik stilletjes in een hoekje. Ook al ben je eerlijk tegen je kind, behoed jezelf dat je je kind gaat gebruiken als goedkope therapeut om je load of shit bij neer te leggen. Doe dat bij een volwassene.

3) Zorg voor omkadering

Kinderen leven erg in het nu. Alles wat gebeurt, komt bij hen binnen. Wat nu is, zal misschien voor de rest van hun leven zo zijn. Gaat mama dan heel haar leven zo verdrietig zijn? Het is heel belangrijk dat je hen perspectief geeft. Dit gaat over. Dit gaat voorbij. Mama wordt geholpen. Denk niet dat kleine kinderen of baby’s hier niets van begrijpen. Het is ook voor hen belangrijk om omkadering te krijgen. Alleen al je intonatie zal zorgen dat ze de boodschap begrijpen. Alleen al dat je op dat moment aandacht besteed en hen serieus neemt, betekent veel. Er komt een tijd dat het makkelijker is. Hoe moeilijk het nu ook gaat, alles gaat voorbij. Herhaal dit elke dag. Ook voor jezelf. ;)

4) Veiligheid is key

Kinderen zijn natuurlijk ontzettend bang dat er iets met hun mama of papa gaat gebeuren. De gedachte alleen nog maar dat mama heel erg ziek is of misschien wel doodgaat of naar het ziekenhuis moet of weggaat, is voor kinderen een heel enge gedachte. Het is aan jou om daar rond veiligheid en fundament te bieden. Mama gaat niet weg. Mama blijft hier. Oudere kinderen kunnen de angst hebben voor zelfdoding. Durf dit bespreekbaar maken door een diepgaand gesprek te voeren met je kind. En stel hen hierin gerust.

5) Waak over structuur en geborgenheid

Kinderen houden van structuur en routine. Wat zeg ik: they love it. Doe je best om zo goed mogelijk de structuur van vroeger aan te houden. Ga niet teveel sleutelen aan routines omdat het jou beter uitkomt of omdat je het niet meer kan opbrengen. Denk er dan eerder aan om iemand te vragen om te komen helpen dan constant te verwachten dat de kinderen zich aanpassen aan jouw gemoedstoestand. Soms is het nodig om je op te laden wanneer er geen kinderen zijn om dan in die paar uur het beste van jezelf weg te geven om dan als een pudding in elkaar te zakken als ze slapen. Hou voor ogen dat dit tijdelijk is en ook voorbij gaat.

6) Draag zorg voor de relatie met je kind

Als je je slecht in je vel voelt, is alles teveel. Een legoblokje dat op de grond valt, kan al heel je systeem op scherp zetten. Eten maken, omgaan met een peuter of puber, naar de winkel gaan, je kinderen in bed krijgen of in bad, discussiëren over welke beker nu de beste is… Het kunnen allemaal ontzettend hoge bergen zijn waarmee je moet omgaan als je je ellendig voelt. Het zal misschien vaker dan gemiddeld gebeuren dat je uit je sloffen schiet, begint te roepen of in het slechtste geval doet wat je gezworen had nooit te doen: een tik uitdelen. Je voelt heel goed dat dat niet is wat je wilt. Probeer mild te blijven voor jezelf op zo’n moment en praat er achteraf over met je kind. Laat je kind duidelijk voelen dat wat jij deed niet oké was en dat je je uiterste best gaat doen om ervoor te zorgen dat het nooit nog gebeurd. Wat gebeurd is, is gebeurd maar de relatie tussen jou en je kind kan je echt nog stevig aanhalen op zo een moment maar je moet er wel de tijd voor nemen. Voel je bij jezelf dat je  vaak (lees: dagelijks) agressief uit de hoek komt (fysiek of verbaal), aarzel dan niet om hulp in te roepen van een therapeut of psycholoog.

7) Lees deze tips nog eens door

Wat kan je doen als je wankelt?

8) Wees voorspelbaar

Kinderen die groot worden met een mama (of papa) met een tijdelijk psychisch probleem kunnen op latere leeftijd moeite ondervinden met het aanknopen van relaties maar ze weten soms ook minder goed wat ze van iemand anders kunnen verwachten. Ze durven nogal makkelijk over zich heen laten lopen of vinden het moeilijk om anderen te vertrouwen. Dit is allemaal gedrag waar je enerzijds extra waakzaam kan voor zijn maar ook waar je extra aandacht kan aan gaan besteden. Communiceer uitvoerig met je kind over wat er gebeurt, ontlast hem tegelijkertijd zoveel mogelijk, laat je kind nog kind zijn en zorg ervoor dat jullie relatie niet beschadigd geraakt. Het is vooral de onvoorspelbaarheid die kinderen erg onveilig laat voelen. Als je daar al wat meer grip op kan krijgen, dan ben je al een heel eind weg. Als het met periodes moeilijk is om voorspelbaar te zijn en te blijven, kan een weekkalender helpen. Hierop noteer je alles wat er gepland staat maar ook wat jullie gaan eten die week. Dit geeft niet alleen jou houvast maar ook je kinderen.

Door een dip gaan, kan iedereen overkomen. Dit kan dagen, weken, zelfs maanden duren. Dat hoeft geen drama te betekenen voor je omgeving. Je hebt ook rustige dippers of introverte dippers of dippers die in stilte lijden en hun omgeving ontzien. Maar wees eerlijk met jezelf. Wanneer het al maanden een vlakke lijn is, je geen verandering voelt, je vastzit, je heel donkere gedachten hebt of als je geen contact meer kan maken met jezelf en/of je omgeving dan is het echt nodig om hulp te zoeken. Je kinderen zullen je dankbaar zijn.